Zo werken kleuren voor jouw ontwerp

Kleur is vaak iets wat direct een gevoel oproept bij een ontwerp. Het bepaalt vaak de sfeer en zorgt ervoor dat iets professioneel of juist speels aanvoelt. Toch kiezen veel mensen kleuren puur op smaak. Ik leg je uit wat kleuren kunnen doen, welk gevoel het kan oproepen en hoe de juiste kleur je ontwerp kan versterken.

Het kleurenwiel

Je hebt het vast wel eens gezien, het kleurenwiel van Johannes Itten. Dit wiel bestaat uit primaire kleuren (rood, blauw en geel), secundaire kleuren (oranje, groen en paars) en tertiaire kleuren, de mengkleuren daartussen. Het kleurenwiel helpt je te zien hoe kleuren zich tot elkaar verhouden. Kleuren die tegenover elkaar liggen worden complementair genoemd. Die combinaties, zoals oranje-blauw of rood-groen, hebben een hoog contrast en trekken direct de aandacht. Die tegenstelling zorgt voor spanning, balans en contrast. Denk bijvoorbeeld aan de kleurcombinatie van geel en blauw (Ikea, NS en Zeeman). Deze combinatie werkt omdat het contrast maximaal is, zonder dat het vloekt.

Kleurharmonie

Als kleuren samenwerken op een natuurlijke manier, wordt dat ook wel kleurharmonie genoemd. Zo heb je een paar bekende schema’s om deze balans/harmonie te creëren:

De psychologie van kleur

Zoals ik eerder al benoemde, roept een kleur vaak een gevoel of associatie op. Dit effect is vrijwel voor iedereen hetzelfde en zo werkt het eigenlijk altijd. Hieronder een overzicht welk gevoel welke kleur oproept en de branch waar ze vaak gebruikt worden.

Het is dus belangrijk om stil te staan bij de functie van je kleur binnen je merkcommunicatie. Kleur is niet alleen een esthetische keuze, maar eigenlijk ook heel strategisch en dat heeft invloed op hoe mensen je merk ervaren. Elke kleur en tint roept een specifieke psychologische reactie op en de link moet dus snel te leggen zijn. Een accountant die werkt met felle neonkleuren, past niet bij de associaties die mensen met deze kleuren hebben en deze kleuren voelen niet betrouwbaar, stabiel en vertrouwd. Iets wat een accountant vaak wel wil uitstralen. Omgekeerd geldt hetzelfde voor een kindermerk dat alleen grijstinten gebruikt. Het klopt niet. Uitzonderingen daar gelaten natuurlijk.

Goede kleurkeuzes zijn dus niet willekeurig, maar hebben een doordachte achtergrond. Kleur versterkt wat je wil uitstralen en helpt je om de juiste mensen aan te spreken. Handig!

Kleurgebruik in grafisch ontwerp

In grafisch ontwerp draait het om balans tussen contrast en rust. Dat geldt voor een logo, flyer, een visitekaartje maar ook voor een website. Je wil dat een ontwerp prettig is om naar te kijken, maar ondertussen wel de aandacht trekt. Contrast helpt om bepaalde onderdelen eruit te laten sprinten, terwijl zachte tinten weer zorgen voor balans en evenwicht. Zo zijn de kleuren dus niet alleen esthetisch, maar ook functioneel.

Op een website kunnen kleuren je helpen om door een website te navigeren en te begrijpen waar je moet klikken. Denk maar aan de linkjes van vroeger. Deze werden blauw en onderstreept. Zo wist je meteen wat de functie was van deze uitgelichte tekst. Tegenwoordig wordt dat natuurlijk nog steeds gebruikt, maar is de felblauwe kleur vervangen door een kleur die bij je merk past (wat bij mij felblauw en onderstreept is 🤓).

Ook beïnvloed kleur de leesbaarheid. Donkere tekst op een lichte achtergrond leest het prettigst, terwijl witte tekst op een felle kleur juist lastig te lezen kan zijn. Ook zorgt kleurcontrast dat het voor iedereen goed leesbaar is. Mensen met een visuele beperking kunnen teksten met te weinig contrast gewoonweg niet lezen.

Zo stel je een kleurenpalet samen

Een goed kleurenpalet zorgt voor samenhang in alle uitingen en het versterkt je merk. Het bestaat meestal uit drie functionele categorieën kleuren:

Bij het samenstellen van een kleurenpalet kijk je dus niet alleen naar esthetiek, maar ook naar contrastwaarden (L*a*b*)*, kleurharmonie en dus de psychologische betekenis.

Tip! Gebruik tools zoals Adobe Color, Coolors of Figma Color Palette om goede paletten te creëren. Deze tools laten je eenvoudig zien hoe kleuren zich tot elkaar verhouden in lichtheid, verzadiging en temperatuur.

Hulp nodig bij het kiezen van je merkkleuren?

Zoals je merkt kan ik hier nog uren over doorkletsen. Kleur lijkt iets simpels; je vindt iets mooi of niet. Maar zoals je ziet, zit er veel meer achter dan alleen smaak. Kleuren bepalen hoe je ontwerp voelt, hoe professioneel het overkomt en of het de juiste boodschap uitstraalt. Wanneer je begrijpt hoe kleuren samenwerken, kun je veel bewuster een keuze maken.

Studio Marce to the rescue! Natuurlijk kan ik je helpen. Bel, mail, app of plan een gesprek in 🙂

*De waarden worden bepaald door de L*-as voor lichtheid (zwart-wit), de a*-as voor rood-groen en de b*-as voor geel-blauw. Door de afstand tussen de Lab*-waarden van twee kleuren te berekenen, kan het totale kleurverschil (ΔE*) worden bepaald.